TABLICA Z KRÓTKĄ HISTORIĄ RAJSZEWA

Aktualności Ważne informacje sołeckie

Zgodnie z uchwałą zebrania wiejskiego Sołectwa Rajszew podjętą w dniu 23.09.2020 r., wykonana została – jedna z dwóch – tablica informacyjna dotycząca historii Rajszewa. Zostanie ona ustawiona wkrótce, jak tylko warunki pogodowe pozwolą, w okolicach cmentarza przy ul. Mazowieckiej.

Na zdjęciu widać tablicę (o wymiarach 140 cm x 200 cm), natomiast treść na niej (mojego autorstwa) to „Krótka historia naszej wsi”:

„Rajszew ma średniowieczne korzenie. Dogodne położenie sprzyjało osadnictwu. Początkowo wieś należała do książąt mazowieckich. W 1256 roku książę mazowiecki Siemowit I wystawił dokument dla wsi o łacińskiej nazwie Rapalov (Rafałów). Nazwa zmieniała się przez wieki. Zapisywano ją także jako Radzieszewo, dopiero w XVIII wieku przyjęto nazwę zbliżoną do współczesnej – Reyszow.

Źródła wskazują na funkcjonowanie przeprawy rzecznej, punktu poboru myta (podatków) oraz młyna. Z czasem książę mazowiecki przekazał Rajszew i sąsiednie wioski na rzecz biskupów płockich. W 1418 roku biskup płocki Jakub nadał między innymi Rajszewowi prawo chełmińskie. Oznaczało to wyłączenie z jurysdykcji sądów państwowych oraz nowoczesny sposób organizacji wsi.

Osadnictwo nie rozwinęło się na większą skalę z powodu częstych wylewów Wisły i wielkich zniszczeń wojennych w okresie potopu szwedzkiego. W 1775 roku biskup płocki Michał Poniatowski sprowadził na bezludne obszary kolonistów – tak zwanych Olędrów, ewangelików niemieckiego pochodzenia, którzy świetnie sobie radzili na podmokłym terenie. Koloniści mieszkali w Rajszewie aż do czasów II wojny światowej.

W końcu XVIII wieku dobra biskupów płockich zostały przejęte przez państwo i odtąd Rajszew stanowił dobra rządowe. W 1827 roku kolonia ewangelicka Royszew liczyła 228 mieszkańców oraz 15 domów. W końcu XIX wieku miejscowość miała 317 mieszkańców. Należała do gminy Jabłonna.

Miejscowi koloniści, w podmokłej dolinie Wisły, otaczali pola płotami z wierzbowych gałęzi, które spowalniały przepływ wody podczas wiosennych i jesiennych wylewów rzeki. Jednocześnie zatrzymywały na polach uprawnych żyzny muł rzeczny.

W 1921 roku wieś liczyła 34 domy oraz 197 mieszkańców. Wśród nich 187 osób deklarowało wiarę ewangelicką. Osadnicy niemieccy zajmowali się rolnictwem i rybołówstwem. W okresie międzywojennym w Rajszewie działało zarejestrowane gospodarstwo rybne.

Podczas II wojny światowej Rajszew leżał w granicach Generalnego Gubernatorstwa, a wśród tutejszych Polaków panowały bieda i głód. Każdy dzień był walką o przetrwanie. Mieszkańcy dorabiali przemytem żywności. Życie codzienne to była praca, a w niedzielę pójście do kościoła; dzieci uczęszczały na tajne komplety z języka polskiego. Na terenie wsi działał prężnie mały, zakonspirowany oddział Armii Krajowej.

W 1944 roku niemieccy koloniści zostali ewakuowani. Opuszczone gospodarstwa w następnych latach zajęli osadnicy z Wielkopolski oraz okolic Okuniewa koło Sulejówka. W latach 60. i 70. nastąpiła elektryfikacja. Wielu mieszkańców zajmowało się warzywnictwem oraz ogrodnictwem.

Wielką rolę w tworzeniu wspólnoty mieszkańców odgrywa powstała kilka lat temu Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Andrzeja Boboli i nowy kościół zbudowany w miejscu istnienia przedwojennej „Kirke”, która została rozebrana w 2011 roku. Kamień węgielny pod budowę nowego kościoła został wmurowany 18 maja 2013 roku. Obecnie Rajszew jest jednym z 11 sołectw gminy Jabłonna z powierzchnią 1 859 hektarów. Stanowi największą wieś gminy, zajmuje blisko 30% jej powierzchni.”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *